Deze vragen krijgen we vaker

Intellectueel eigendomsrecht houdt zich bezig met de bescherming van ideeën die door mensen bedacht en uitgevoerd zijn. Hieronder vallen wettelijke regelingen zoals het merkenrecht, het octrooirecht, het modellenrecht, het auteursrecht, het handelsnaamrecht en het kwekersrecht. De eerste twee typen rechten komen daarbij het meest voor, daar deze voor de meeste MKB ondernemers van toepassing zijn. Onze FAQ behandelt de meest voorkomende vragen op het gebied van merkenrecht en octrooirecht.

FAQ octrooien

  • Wat is een octrooi?

    Een octrooi is de schriftelijke vastlegging (beschrijving) van een inventieve oplossing voor een technisch probleem. Dit hoeft niet altijd heel ingewikkeld te zijn. Denk aan de VACUVIN®. Op zich is dat een simpel apparaat.

  • Waarom moet een octrooi vastgelegd worden?

    U kunt er de opbrengst van uw investering in de vinding of oplossing mee veiligstellen. Immers, een octrooi dat uw vinding beschrijft verschaft een soort monopolie, waarmee u uw marktaandeel in de betreffende markt kunt beschermen, en eventueel derden kunt verbieden met een soortgelijk product of oplossing die markt te betreden. Anderzijds kunt u een concurrent een licentie geven zodat hij de in het octrooi beschermde vinding op een wettelijk toegestane manier wel toe kan passen; daar staat dan een vergoeding tegenover. Een octrooi kan ook een uithaalmiddel zijn voor een ander octrooi – de zogenaamde kruislicenties – waardoor u met behulp van de techniek van een ander uw eigen product of werkwijze kunt verbeteren/optimaliseren. Tot slot kunt u een octrooi vastleggen om uw imago als inventief bedrijf te bevestigen.

  • Moet een geoctrooieerde oplossing ook meteen in de praktijk worden gebracht?
    Nee, dat kunt u zelf bepalen. Dat hangt immers van de gekozen (marketing)strategie af. De vinding moet wel uiteindelijk uitvoerbaar zijn: uit het octrooi moet duidelijk blijken hoe de vinding is ‘na te werken’. Soms is een product namelijk op dit moment nog niet marktrijp en moet aanvullend onderzoek gedaan worden voor een succesvolle marktintroductie.
  • Is een verkregen octrooi een garantie voor succes?
    Nee, dat staat daar helemaal los van. Het succes is onder meer afhankelijk van de manier waarop en wanneer de vinding op de markt wordt gebracht. Zijn er bijvoorbeeld werkbare alternatieven aanwezig? En hoe worden die op de markt gezet? Is het een goede timing? Het V-2000 videosysteem van Philips was bijvoorbeeld technisch beter dan het alternatief VHS, maar dat laatste had een betere en effectievere marketing, waardoor het toch marktleider werd en Philips het V-2000 systeem uiteindelijk van de markt moest halen.
  • Hoe moet een octrooi vastgelegd worden?

    In de eerste plaats moet er een beslissing worden genomen: past het octrooieren van producten in de strategie van het bedrijf? Door een octrooi wordt immers de uitvinding openbaar gemaakt en dat is niet altijd wenselijk. Vervolgens moet u er budget voor vrijmaken, en bereid zijn te investeren in de vinding. Daarbij kunt u denken aan prototypen, het uitvoeren van testen, etc.

  • Bestaat er één octrooi dat geldig is in de hele wereld?

    Nee, een octrooi is een nationaal recht, geldig in het land waarvoor het is verleend. Een wereldoctrooi bestaat derhalve niet. Er bestaan weliswaar octrooiprocedures waar voor een groep landen tegelijk een octrooiaanvrage kan worden ingediend, doch uiteindelijk dient een definitieve landenkeuze gemaakt te worden. Belangrijk onderdeel van een IP strategie is dan ook het samenstellen van een lijst met landen, waarin eventuele IP rechten (octrooi, merk, model) moeten worden gevestigd. De landenlijst bepaalt in grote mate de hoogte van het IP budget. Een dergelijke lijst kan de landen bevatten, waarin de meeste business wordt gerealiseerd (de afzetmarkt) en/of waar de belangrijkste concurrenten zijn gevestigd.

  • Welke voorbereiding vergt het vastleggen van een octrooi?

    De eerste stap is het kijken naar de concurrentie en in hoeverre die vergelijkbare producten op de markt heeft gebracht, en of die geoctrooieerd zijn. Zonder die oriëntatie loopt u het risico dat u inbreuk maakt op een reeds vastgelegd octrooi. Daarnaast is het belangrijk in hoeverre u al bekendheid hebt gegeven aan de vinding (bijvoorbeeld op een beurs, waardoor de eigen vinding daarna niet meer zo gemakkelijk octrooieerbaar is), en in hoeverre de strategie van uw bedrijf al gericht is op de realisatie van de vinding.

  • Welke vindingen zijn NIET octrooieerbaar?

    Vindingen waarbij de uiterlijke vormgeving belangrijk is, vallen niet onder octrooien, maar onder het modelrecht. Vindingen waarbij het accent ligt op de presentatie van informatie (software, zoals boekhoudkundige stelsels) vallen onder het merkenrecht of het auteursrecht. De naam van een softwarepakket valt echter weer onder het merkenrecht. Vindingen die niet technisch zijn, vallen buiten het octrooirecht. Ook mag de vinding niet indruisen tegen de goede zeden, en geen menselijk leed veroorzaken. Chirurgische technieken (methoden) zijn niet octrooieerbaar (hoewel het hulpmiddel zelf wel octrooieerbaar is). Websites en webwinkels zijn niet octrooieerbaar.

  • Wat te doen als een octrooi voor een vinding al blijkt te bestaan?

    Dan is het belangrijk om te (laten) onderzoeken wat het andere octrooi precies beschrijft, en of uw eigen vinding er inbreuk op zal plegen. Ook moet worden onderzocht of het nog rechtsgeldig is, en of het in de regio (landen) geldt waar je je eigen vinding ook op de markt wilt brengen.

  • Wat te doen als mijn geoctrooieerde vinding nagemaakt wordt?

    In eerste instantie is het belangrijk om zelf te onderzoeken of er inderdaad van namaak sprake is, er moet dus bewijsmateriaal verzameld worden. Uw IP adviseur kan hier ondersteuning verlenen, bijvoorbeeld door een dergelijk onderzoek uit te voeren. Verder is het belangrijk te onderzoeken of inbreuk plaatsvindt in de landen waarvoor het octrooi geldt. Daarna zal bijvoorbeeld met een advocaat en de octrooigemachtigde een afweging moeten worden gemaakt of een gerechtelijke procedure moet worden opgestart, of dat de inbreuk op een andere wijze met de inbreukmaker besproken moet worden.

  • Wat te doen als een partij gebruik wil maken van mijn geoctrooieerde vinding?

    U kunt een licentie afgeven zodat de andere partij met toestemming, en tegen vergoeding, van uw octrooi gebruik kan maken. Het octrooi verkopen betekent dat er in één keer afgerekend wordt, en dat alle toekomstige revenuen naar de koper gaan. Dat impliceert dat u een goede commerciële inschatting van het rendement van uw octrooi moet maken.

  • Hoe lang is een octrooi geldig ?

    Een octrooi is maximaal 20 jaar vanaf de indieningsdatum van de octrooiaanvraag geldig, mits elk jaar de instandhoudingstaks wordt betaald.

FAQ merken

  • Kan ik zelf via Google of een andere zoekmachine kijken of mijn merk al bestaat?

    Ja, maar zoeken op internet levert niet alle merken op die er al zijn. Geclaimde maar nog niet in gebruik zijnde merken zult u er niet snel vinden. Uw IP-adviseur kan in de speciale databanken die daarvoor zijn onderzoeken of een merk vastgelegd of geclaimd is, hoe lang de bescherming nog duurt en in welke landen of internationale regio’s een merk is vastgelegd.

  • Is het zinvol om eerst bij de Kamer van Koophandel te informeren naar een merk?

    Ja, maar ook hier geldt: het Handelsregister geeft alleen een weergave van de geregistreerde handelsnamen, niet van de beschermde merken. Het is ook niet de taak van de Kamer van Koophandel om te onderzoeken of een merk nog beschikbaar is.

  • Wat doet een merkenbureau?

    Het merkenbureau onderzoekt eerst de onderscheidende waarde van uw merk, en of het merk wel de juiste kenmerken heeft om succesvol vastgelegd te worden. De naam moet bijvoorbeeld uniek en opvallend zijn, althans niet puur beschrijvend. Daarna onderzoekt het merkenbureau in de gewenste regio (land(en), werelddeel, mondiaal) of het merk nog vrij is, en kan uw merk vervolgens vastleggen.

  • Wat kan een merkenbureau na de vastlegging van het merk voor mij betekenen?

    Nadat een merk gevestigd is kunt u via een merkenbureau laten controleren of er vanaf die periode mogelijk inbreuk wordt gemaakt op uw merk door de aanvrage van een jonger conflicterend gelijkend merk. Indien dat zo is, zal uw merkenadviseur u hierop attenderen en samen met u actie kunnen ondernemen.

  • Welke soorten merken zijn NIET te beschermen?

    Zogenaamde soortnamen zijn niet te beschermen: het woord ‘stoel’ of ‘bier’, of verwante woorden. Ook misleidende woorden worden geweigerd, bijvoorbeeld ‘BEERKOMPANIE’ voor sterke drank. Beschrijvende woorden, denk aan ‘strijkwinkel’ of ‘zorghotel’, zijn ook niet te beschermen. Termen die een kwaliteit of andere hoedanigheid van het product of de dienst aanduiden (zoals ‘super’, ‘ecoflex’) zijn niet te beschermen. Tot slot kunnen vlaggen, nationale emblemen van (inter)nationale organisaties en officiële instanties (bijvoorbeeld de sterren van de Europese Unie) niet worden beschermd.

  • Wat betekenen de aanduidingen ® en ™?

    De letter R betekent dat een merk geregistreerd is, en de letters TM betekent dat merkrechten worden geclaimd, bijvoorbeeld omdat men de aanvraagprocedure in gang heeft gezet.

  • Welke actie moet ondernomen worden indien mijn merknaam al gevestigd blijkt te zijn?

    Dan kan uw IP adviseur onderzoeken welke merknaam het eerste geregistreerd was, of met andere woorden: wie de oudste rechten heeft. In overleg met u kan uw IP adviseur dan een passende actie ondernemen. Dat kan zijn een andere naam kiezen, de bestaande naam overnemen, of wellicht nog een andere passende mogelijkheid.

  • Wat moet ik doen als iemand de door mij vastgelegde merknaam wil kopen?

    Een beschermde merknaam kan veel geld waard zijn (of worden). Grote organisaties of bedrijven hebben soms veel geld over om een merk over te nemen, omdat dat goed past in hun algehele beleid. Daartoe is ook een onderzoek nodig, zodat de onderhandelingen gedegen gevoerd kunnen worden. Een voorbeeld is de naamsverandering van DAF Trucks naar Nedcar in 1991. Het bleek dat er een klein autoverhuurbedrijf bestond dat de naam Nedcar al had. De naam Nedcar werd na onderhandelingen overgenomen door DAF Trucks.

  • Welke klasse moet er gekozen worden voor een merk?

    Een merk moet worden gedeponeerd voor de producten of diensten waarvoor u het gebruikt dan wel in de nabije toekomst gaat gebruiken. Alle mogelijke producten en diensten zijn ingedeeld in zogenaamde klassen. Ook producten en diensten die hier niet met name worden genoemd moeten in een klasse worden gerubriceerd. Er zijn 34 productklassen en 10 dienstenklassen, zie bijlage.

  • Voor welke landen moet ik kiezen bij het vastleggen van het merkrecht?

    Voor die landen waar u binnen nu en 5 jaar denkt actief te zijn. Immers, vrijwel alle landen kennen de plicht om het merk binnen 5 jaar in gebruik te nemen. In ogenschouw nemende dat de procedure soms ook wel 4 jaar duurt is de strategie van 5 jaar in één keer mee te nemen bij de merkenbescherming. Mocht een bepaald merk ‘goed’ lopen dan kunnen er altijd tussentijds nieuwe merkenrechten in nieuwe exportlanden worden gevestigd.

Staat je vraag er niet tussen?
Neem dan contact op met een van onze adviseurs.