Wie lacht het laatst? Onze taal of IE bescherming?
Wie lacht het laatst? Onze taal of IE bescherming?
Emoji’s, een snel middel in onze dagelijkse communicatie. Iedereen die dit nu leest, heeft in het afgelopen uur zeker één emoji verstuurd of ontvangen op zijn of haar smartphone. Het woord emoji is Japans en betekent ‘’afbeelding’’ (e) + ‘’karakter’’ (moji). De eerste emoji werd dan ook in 1999 ontworpen door de Japanse Shigeta Kurita, die deel uitmaakte van een mobiel internetplatform. Sindsdien zijn de verschillende vormen en soorten emoji’s geëxplodeerd evenals het gebruik ervan.
De emoji wordt niet meer alleen gebruikt om een gevoel of humeur mee te uiten, maar je kunt er ook gehele zinnen mee vervangen.

Bijvoorbeeld dat je door een ‘’bui’’ naar ‘’huis’’ hebt moeten ‘’fietsen’’.
We gebruiken dus beeld om te communiceren. Dit doen we al heel lang, alleen bestaat er nu voor het eerst een (digitale) mondiale taal.

Ik vraag me af of zulke, bij het publiek bekende en populaire figuren via IE recht te beschermen zijn?

Modelrecht
Het uiterlijk van een model moet o.a. nieuw zijn en een eigen karakter hebben. Voor ‘’eigen karakter’’ is vereist dat het model ‘’verschilt van de algemene indruk’’ die al bij het publiek bekend is. Ik vermoed dat het achterlaten van een ‘’andere algemene indruk’’ voor nieuwe emoji-modellen lastig te beargumenteren is.

Merkenrecht
Als iemand de emoji gebruikt om de herkomst van zijn of haar producten of diensten mee aan te duiden, bekleed het een merkfunctie.
Hieronder een voorbeeld van een US merkregistratie nr. 5531766 op naam van Green Pack of Puerto Rico voor ‘’snacks’’.
De vraag is wie de emoji gebruikt en met welk doel. De meeste platforms, zoals Apple of Samsung bieden de emoji’s gratis aan. Ze zijn standaard onderdeel van je toetsenbord. Deze emoji’s worden dus niet gebruikt in het economische verkeer. Privé gebruikers doen dit ook niet, die gebruiken alleen emoji’s voor elektronische communicatie. Dus enkel op beschrijvende wijze en een teken kan geen merk zijn als het beschrijvend wordt gebruikt. Maar partijen die emoji’s gebruiken met een commercieel oogpunt hebben zeer waarschijnlijk wel met merkenrecht te maken.

Auteursrecht
Je zou denken dat er in ieder geval auteursrecht rust op een emoji. Aangezien bij het ontwerpen van emoji’s creatieve keuzes worden gemaakt. Te verwachten is dat, een emoji als een auteursrechtelijk werk wordt gezien. Maar dit hangt van het type emoji af. Indien er veel standaard elementen in een werk zitten, wordt de omvang van de auteursrechtelijke bescherming kleiner.
Er is in ieder geval geen standaard ‘’emoji’’ lijn. Hiernaast zie je twee verdrietige emoji’s maar Google (links) heeft gekozen voor een heel ander ontwerp dan Apple (rechts). Bovendien baseren de meeste platforms zich op de door Unicode gedefinieerde emoji’s. Unicode is een internationale standaard voor de codering van grafische tekens en symbolen. Maar elk platform implementeert de emoji standaard van Unicode weer anders.

De blobbige vorm van Google komt terug in al haar soorten emoji’s. In tegenstelling tot Apple’s strakke emoji’s. Dan heb je het over een ‘’emoji-set’’ of een bepaalde huisstijl. Niet alleen de vormkeuze maar ook de keuze voor het combineren van kleuren of het gebruiken van een bepaald type figuur zijn elementen die auteursrechtelijke bescherming groter maken.

Ten slotte….
De digitale taal waarin de emoji’s bekend zijn, ontwikkeld zich razendsnel en gemakkelijk. En alleen een woordvervanger is het niet. Het kan ook voor andere doelen gebruikt worden, zoals het beschermen van je eigendom (IE-recht). Doordat ze zo bekend zijn wordt er ook meer gebruik van gemaakt, maar dit gebruik duidt niet altijd op IE bescherming.

Op het moment dat men emoji’s gebruikt om inkomsten te behalen, gaan IE rechten spelen. Zoals ’’The Emoji Movie’’, een animatiefilm gebaseerd op emoji-figuren die vorig jaar uitkwam. Hieruit zijn zeker inkomsten behaald. Iets lokaler is de kraam op de zaterdagse markt, die bijvoorbeeld pluche emoji knuffels verkoopt. Zijn er in deze gevallen IE-rechten en zijn er licenties betaald voor het gebruik ervan? Of behoren emoji’s tot het publieke domein en zijn ze voor eenieder vrijelijk te gebruiken?

Wilt u meer informatie over de juiste IE bescherming, neemt u dan gerust contact met mij op. Ik help u graag verder!

Download dan het (gratis) Handboek! Het Handboek behandelt de meest voorkomende vragen van ondernemers over het beschermen van uitvindingen tegen namaak.


•Bron: het artikel ‘’Emojis and intellectual property law’’ door WIPO Magazine d.d. 20 juni 2018.