Veelgestelde vragen octrooien

 
Wat is het verschil tussen een octrooi en een patent?
“Octrooi” en “patent” zijn synoniemen. Er is geen inhoudelijk verschil tussen beide termen. In Nederland wordt vaak de termijn octrooi gebruikt, maar soms ook de uit het Engels afgeleide term patent.

Hoeveel verschillen zijn er nodig om octrooiinbreuk te omzeilen?
Vaak wordt gedacht dat één (kleine?) verandering ten opzichte van een geoctrooieerd product voldoende is om octrooiinbreuk te vermeiden. Die vlieger gaat echter niet op. Het is een misverstand dat octrooi wordt verleend op een fysiek product of een concrete werkwijze. Octrooi wordt verleend op alle producten en/of werkwijzen die vallen binnen een definitie die daarvoor in een conclusie van een octrooi is gedefinieerd.

Een enkele wijziging ten opzichte van die definitie kan voldoende zijn om onder octrooiinbreuk uit te komen. Daarom is het voor een aanvrager erg belangrijk dat een octrooiaanvrage zorgvuldig wordt gedefinieerd. Er mag voor een derde geen ruimte zijn om voor de uitvinding onbelangrijke aspecten uit een product te kunnen weglaten om zodoende octrooibescherming te omzeilen. Het is de tweede natuur van een goede octrooigemachtigde om problemen op dit vlak te anticiperen bij het opstellen van de octrooiaanvrage.

Wat kost een wereldoctrooi?
Octrooiwetgeving is nog steeds nationale wetgeving. Dat betekent dat in elk land waar octrooibescherming gewenst is afzonderlijk octrooi moet worden aangevraagd. Het is mogelijk om met één octrooi in één land te beginnen en de bescherming daarna binnen één jaar tot andere landen uit te breiden. Zo kunnen kosten worden gespreid. De kosten zijn afhankelijk van de route die wordt gebruikt. AOMB werkt met duidelijke kostenindicaties vooraf.

Vaak is het niet zinvol om in veel landen tegelijkertijd octrooi aan te vragen. Afhankelijk van het product of de werkwijze waarop octrooi wordt aangevraagd kan het voldoende zijn om in een paar belangrijke landen octrooibescherming te vestigen. Vaak is het voor een concurrent dan niet meer interessant om in relatief kleine resterende markten een product of werkwijze volgens het octrooi aan te bieden of toe te passen. Voor een juiste keuze van de landen is het van belang dat octrooibescherming zowel beschermd tegen namaken in het betreffende land als tegen verkoop (import) in het betreffende land.

Kan octrooi worden verkregen op een combinatie van op zich bekende elementen?
Bijna elke uitvinding bestaat uit een combinatie van op zich bekende elementen. Voor rechtsgeldige octrooibescherming bestaan een paar vereisten.

Ten eerste moet de uitvinding een technische verbetering of verandering van de stand van de techniek zijn.

Ten tweede moet een uitvinding nieuw zijn om voor octrooibescherming in aanmerking te komen. Hiermee wordt bedoeld dat de betreffende combinatie van elementen die samen de uitvinding vormen als zodanig op het moment van indiening van een octrooiaanvrage nergens ter wereld bekend mag zijn. Natuurlijk is dat soms moeilijk vast te stellen, maar er zijn mogelijkheden om een goede indicatie van de nieuwheid van een product te krijgen.

Derde voorwaarde voor het verkrijgen van rechtsgeldige octrooibescherming is inventiviteit. Dit wil zeggen dat de uitvinding “niet voor de hand mag liggen”. Dit lijkt in eerste instantie een nogal abstract begrip, maar in de octrooiwetgeving zijn duidelijke richtlijnen terug te vinden voor de beoordeling van de inventiviteit. De beoordeling van inventiviteit kan overigens in verschillende landen onderhevig zijn aan andere beoordelingscriteria of –richtlijnen. AOMB kan u adviseren over de mate van inventiviteit.

Hoe weet ik of een product of proces is geoctrooieerd?
Octrooiaanvragen en verleende octrooien worden bijgehouden in de betreffende nationale octrooiregisters. In het register van het Europees Octrooibureau zijn de octrooien van de meeste industrieel ontwikkelde landen terug te vinden. Maar omdat octrooiaanvragen pas na anderhalf jaar worden gepubliceerd is het in de regel niet mogelijk om octrooiaanvragen te vinden waarvoor de eerste bescherming minder dan anderhalf jaar tevoren is aangevraagd.

Veel octrooiregisters zijn door derden vrij via het Internet te benaderen, zoals bijvoorbeeld Espacenet, het register van het Europees Octrooibureau. Soms kan eenvoudig op de naam van een uitvinder of aanvrager worden gezocht. Soms is het nodig om via een combinatie van criteria te onderzoeken of een product door een octrooi wordt beschermd. Dit kan erg lastig zijn omdat verschillende aspecten van een product aan octrooibescherming onderhevig kunnen zijn. Bovendien is het afhankelijk van de manier waarop de uitvinding in het octrooi is beschreven en of de juiste termen worden gebruikt bij de zoekopdracht.